Sürdürülebilir Finans

Sürdürülebilir finans yaklaşımı, Katılım Finans ilkeleri doğrultusunda reel sektöre fon sağlanarak istihdamın ve ekonomik kalkınmanın desteklenmesi, çevresel etkilerin gözetilmesi ve toplumsal faydanın artırılması hedefleri çerçevesinde şekillendirilmektedir. Bu kapsamda finansman faaliyetleri yürütülürken ekonomik kalkınmanın desteklenmesi ile çevrenin korunması ve paydaşlar için uzun vadeli değer üretilmesi temel öncelikler arasında yer almaktadır. Ziraat Katılım’ın sürdürülebilir finans stratejisi, Türkiye’nin ulusal hedefleri ve küresel ortak değerler doğrultusunda yapılandırılmaktadır.

Bu çerçevede sürdürülebilir finans alanındaki ana hedefler;

• Ülkenin sürdürülebilir ekonomik kalkınmasına katkı sağlanması,
• Sürdürülebilir kalkınma amaçlarına katkı sunulması,
• Fon kullandırımlarında çevresel ve sosyal etkilerin gözetilmesi,
• Müşterilerin yeşil dönüşüm süreçlerinin desteklenmesi,
• Sorumlu ve etik bankacılık ilkeleri doğrultusunda katılım bankacılığının yaygınlaştırılması olarak belirlenmiştir.

Sürdürülebilir finans kapsamında yürütülen süreçler, sistem geliştirme çalışmaları, gelecek planlamaları ve analiz faaliyetleri; Strateji Planlama Bölüm Başkanlığı’na bağlı Sürdürülebilirlik Bölüm Müdürlüğü tarafından koordine edilmektedir.

Sürdürülebilir finans faaliyetleri kapsamında, bankacılık sektörü ile doğrudan ilişkili olan ulusal ve uluslararası düzenlemeler, iyi uygulama örnekleri ve sektörel gelişmeler yakından takip edilmektedir.

Bu kapsamda sektörel akran analizleri yürütülerek Banka’nın uygulama tarafında nasıl ve ne zaman pozisyon alacağı değerlendirilmekte; ilgili mevzuat ve düzenlemelere uyum çalışmaları tüm birimler nezdinde koordine edilmektedir.

Sürdürülebilir finans alanında takip edilen ve uyum çalışmaları yürütülen başlıca ulusal ve uluslararası regülasyon, standart ve çerçeveler aşağıda sunulmaktadır:

Ödeme Sistemleri Dönüşüm Projesi

Ödeme Sistemleri Yönetimi kapsamında, pazar payının artırılması ve sürdürülebilir müşteri bağlılığının sağlanması hedefleriyle Ödeme Sistemleri Dönüşüm Projesi 2025 yılında da sürdürülmüştür. Kart ve POS ürünlerinde BKM Tech POS altyapı düzenlemeleri, yabancı para ekstre uygulaması ve kredi kartları ile kurum tahsilatları projeleri hayata geçirilmiş; yeni yazarkasa POS modelleri ürün ağına dahil edilmiştir.

Müşteri deneyimini güçlendirmek ve Bankkart ürünlerinin müşterilerimiz nezdindeki bilinirliğini artırmak amacıyla, bu ürünlere yönelik kampanyaların yer aldığı “Kart Kampanyaları” sayfası kurumsal web sitesinde yayına alınmış ve kişiselleştirilmiş indirim kampanyaları ile müşteri sadakati desteklenmiştir.

2026 yılında da müşteri deneyimini merkeze alan, değer önerisi güçlü ürün ve uygulamaların geliştirilmesine devam edilmesi hedeflenmektedir.

Sürdürülebilir Sukuk Çerçevesi

Banka’nın sürdürülebilir finans yaklaşımını ortaya koymak ve sürdürülebilir temalı borçlanmalara temel oluşturmak amacıyla 2024 yılında hazırlanan Sürdürülebilir Sukuk Çerçevesi, Banka tarafından sunulan çevresel ve sosyal temalı ürünlerin hangi temalar ve kategoriler altında değerlendirileceğini, kullanım alanlarını, finansman koşullarını, fayda sağlayıcı grupları ve uygun bulunmayan faaliyet alanlarını kapsamlı şekilde tanımlamaktadır.

Bu çerçeve, Banka’nın sürdürülebilir finans yaklaşımı doğrultusunda geliştirdiği sürdürülebilirlik ve iklim temalı ürün ve hizmetlerin ana referans çerçevesini oluşturmaktadır. Geliştirilen finansal ürün ve hizmetlerin söz konusu çerçeve ile ilişkilendirilmesi yoluyla, sürdürülebilir kalkınma amaçlarına sağlanan katkıların ve beklenen çevresel ile sosyal faydaların ölçülmesi hedeflenmektedir.

Sürdürülebilir Sukuk Çerçevesi’nin oluşturulması, güncellenmesi ve bu alandaki ürün ve hizmetlerin takibi; Sürdürülebilirlik, Yatırım Bankacılığı ve Finansman Ürünleri Yönetimi Bölüm Müdürlükleri koordinasyonunda yürütülmektedir. 2025 yılı itibarıyla bu kapsamda geliştirilen yeni bir fon kullandırım ürünü bulunmamaktadır.

Çevresel ve Sosyal Risk Değerlendirme Sistemi (ÇSRD)

Çevresel ve Sosyal Risk Değerlendirme Sistemi, 2024 yılında büyük ölçekli yatırım kredileri ve proje finansmanlarına yönelik çevresel ve sosyal risklerin izlenmesi amacıyla oluşturulmuştur. Sistem kapsamında, yatırım tutarı 20 milyon ABD doları ve üzeri olan, Finanse Edilmeyen Faaliyetler (FEF) Listesi’nde yer almayan projeler için sektör bağımsız olarak çevresel ve sosyal risk değerlendirmesi yapılmakta, müşteri ile projelere ait etki analizine dayalı skorlamalar gerçekleştirilmektedir. Bu skorlama, Yüksek (A), Orta (B) ve Düşük (C) olmak üzere 3 kategoride sınıflandırılmaktadır.

Finanse Edilmeyen Faaliyetler Listesi

Finansman Faaliyetlerinde Çevresel ve Sosyal Risklerin Yönetimi Politikası, Ziraat Katılım finansman faaliyetleri sebebiyle ortaya çıkan dolaylı, çevresel ve sosyal etkilerin yönetilmesi için sistematik bir yaklaşım sunmaktadır. Bu yaklaşım doğrultusunda Banka, çevresel ve sosyal risklerden doğabilecek olası olumsuz etkileri asgari düzeye indirmeye odaklanmakta ve Politika’nın bir parçası olan Finanse Edilmeyen Faaliyetler Listesi doğrultusunda finansman süreçlerini yürütmektedir.

Politika’nın genel gözetimi; Sürdürülebilirlik Komitesi, Teftiş ve İç Kontrol birimleri tarafından yürütülmektedir. Politikanın güncelliği ve ana takibi Sürdürülebilirlik Bölüm Müdürlüğü tarafından sağlanırken; uygulamaların entegrasyonu ve operasyonel süreçlerin yürütülmesinde firma analizi, proje analizi, kredi tahsis ve yönetimi, bankacılık satış ve ürün yönetimi ekipleri aktif rol almaktadır.

Çevresel ve sosyal risk değerlendirmesine tabi tutularak risk kategorisi belirlenen yatırım ve proje finansmanı kredilerinde, gerekli görülen süreçlerin ilerletilmesi, takibi ve kayıt altına alınmasından Proje Finansmanı ve Finansal Ortaklıklar Bölüm Başkanlığı ile ilgili Krediler Tahsis ve Yönetimi Bölüm Başkanlığı sorumludur.

Yatırım kredilerinin analizi için ÇED raporları ve ilgili ek dokümanlardan beslenen standart bir iş akış formu oluşturulmakta; çevresel ve sosyal risk kategorisi A ve B olarak sınıflandırılan projelere yönelik danışman desteği ile aksiyon planları hazırlanmaktadır. Firma Analiz Bölüm Başkanlığı tarafından, Ziraat Teknoloji ile gerçekleştirilen entegrasyon çalışmaları sayesinde, daha önce manuel olarak yürütülen süreçler büyük ölçüde otomatize edilerek operasyonel verimlilik artırılmıştır.

ÇSRD sistemi kapsamında; sistemsel altyapının güçlendirilmesi, ürün bazlı süreçlerin iyileştirilmesi ve personel yetkinliklerinin geliştirilmesi olmak üzere üç ana alanda eş zamanlı çalışmalar yürütülmektedir. Bununla birlikte, kullandırılan kredilere iklim riski göstergesinin entegre edilmesine yönelik değerlendirme ve geliştirme çalışmaları sürdürülmektedir. Kredinin kullandırım aşamasını takiben risk yönetimi süreçleri devreye alınmakta, bu sayede çevresel ve sosyal risklerin izlenmesi ve yönetimi sağlanmaktadır.

ÇSRD Sistemine tabi tutularak finansman sağlanan proje sayısı önceki yıla kıyasla iki katından fazla artarak 27 olarak gerçekleşmiştir. Risk kategorilerine göre finansman sağlanan proje sayıları ve bulundukları sektörler ve yatırım tutarları aşağıda gösterilmiştir:

ÇSRD Sistemi Kapsamında Değerlendirilen Projelerin Sektörel Kırılımı

2025 yılında, yüksek risk kategorisinde değerlendirilen projelere yönelik aksiyon planlarının hazırlanması ve risklerin vade boyunca izlenmesine yönelik organizasyonel ve süreçsel geliştirme çalışmaları sürdürülmüştür.